Duim en speen:

   

 

Antiduimzuigcursus voor kinderen : Duim uit je mond!

Sabbelen op een speen en duimen geven kinderen weliswaar een vertrouwd gevoel, ze kunnen tot diverse klachten leiden. In Rotterdam helpt een cursus kinderen van deze verkeerde gewoonte af.

Stevig perst de 5-jarige Rick Verhoeks zijn lippen op elkaar als hij kijkt naar een videofilm. Met acht andere kinderen zit hij gekluisterd aan de buis. Ieder kind heeft een bordje met daarop vijf snoepjes, dat voor zijn voeten ligt. Wie zijn mond laat openhangen of zijn duim erin steekt, moet er één inleveren. Wat straks overblijft, verdwijnt in ieders persoonlijke schatkist.

Het is een van de oefeningen van de 'antiduimzuigcursus' die de Rotterdamse praktijk voor Logopedie en Kinderfysiotherapie Lombardijen sinds een half jaar geeft. In negen behandelingen van een uur wordt kinderen van vier tot en met acht jaar groepsgewijs het zuigen op duim, vingers of speen afgeleerd.

"Via de schoollogopedist zijn we hier terechtgekomen'', zegt Patrick Verhoeks, de vader van Rick. "Hij had zijn mond geregeld open, smakte bij het eten en zijn tong kwam naar buiten bij het slikken. Ook hield hij vaak zijn tong tussen zijn tanden bij het uitspreken van bepaalde klanken. Allemaal een gevolg van het zuigen op de speen.''

Logopedist Tiana van Wijngaarden legt uit waarom duimzuigen en sabbelen op een speen 'slechte mondgewoonten' zijn: "Als de mond vaak open is, verslappen de lipspieren en kan mondademen een gewoonte worden. Ademen door de neus is beter omdat de neus de lucht zuivert en verwarmt. Bij mondademen is de kans op verkoudheden en oorproblemen groter. Bovendien slikken kinderen dan minder vaak en neemt het risico toe dat er oorproblemen ontstaan.''

Het zuiggedrag kan na het derde jaar tot meer problemen leiden, zoals een afwijkende stand van tanden of kaak. De boventanden worden naar voren gedrukt of er ontstaat een opening tussen de boven- en ondertanden. Ook het verhemelte kan naar boven worden gedrukt, waardoor het kind een smalle bovenkaak en een scheef neustussenschot krijgt.

"Bij een duimend kind ligt de tong onder in de mond en te ver naar voren,'' zegt collega Judith Nieuwenhuijzen. "Bepaalde klanken worden dan uitgesproken met de tong tegen of tussen de tanden, waardoor het kind gaat slissen. Hier komt bij dat duimen kinderen te rustig maakt, waardoor ze onvoldoende aandacht hebben voor andere taken.''

Op de cursus leren kinderen door spelletjes hoe ze wel goed moeten ademen en wordt hun uitgelegd dat duimen en sabbelen niet goed is. "We zijn erg te spreken over de groepsaanpak, mede omdat de rol van de ouders veel groter is dan bij individuele begeleiding.

"Zij moeten allereerst een observatielijst invullen. Die bevat vragen als: komt de tong van hun kind naar buiten bij het eten? Lukt het hun zoon of dochter zonder speentje te laten slapen? Kijkt het kind met gesloten mond naar de televisie?'' aldus Van Wijngaarden.

"Gedurende de behandeling beschikken ze over huiswerkbladen, die hun kind kunnen motiveren vol te houden niet te zuigen en hun mond dicht te houden. Goed uitgevoerd huiswerk wordt tijdens de groepsbehandeling beloond met 'diamanten' - kraaltjes voor in de schatkist - en stickers.''

Nieuwenhuizen benadrukt dat de cursus alleen niet voldoende is. Erg belangrijk is ook een alerte houding van ouders en familieleden, vrienden en crècheleiders. Die moeten de kinderen op een positieve manier op hun gedrag wijzen. Straffen kan averechts werken.

"Sommige kinderen gaan van de spanning dan júist duimen. Beloon ze liever als ze iets goeds doen in een korte, overzichtelijke periode. Zeg bijvoorbeeld: als je twee dagen niet heb geduimd, mag je een kwartiertje langer opblijven of kiezen wat we vanavond eten.''

Een tip is verder bij een slapend kind vinger(s) of speen uit de mond te halen. Het heeft daar meestal geen enkel benul van en slaapt rustig verder. De lippen zachtjes op elkaar drukken en de kin omhoog duwen stimuleren om door de neus te ademen.

Zorg ook voor afleiding. Geef het kind iets in de hand om te friemelen of iets lekkers om te eten. "Bij rennen of fietsen hebben ze al genoeg afleiding. Vraagt een kind duidelijk om aandacht, gééf die dan. Of troost het, in plaats van direct terug te grijpen op de speen'', waarschuwt Van Wijngaarden.

"Besef wel dat het afleren van deze gewoonte zeker drie maanden kan kosten. Forceer de boel niet. Een kind dat niet spontaan meewerkt, krijg je onder dwang niet mee. Het moet vooral zélf willen. Maak dus een afspraak met uw zoon of dochter.''

Voor uitzonderlijke gevallen bestaan er hulpmiddelen. Een beproefde methode is het plakken van een pleister om de betreffende vinger of duim. Een sok om de hand kan ook helpen. Bekend is verder het 'vies' maken van de vinger door er een beetje parfum op te spuiten of er Bi-tex op te smeren, een vloeistof die verkrijgbaar is bij drogist en apotheek.

Als laatste wijst Van Wijngaarden op het gebruik van de fixomull-stretchpleister, die in eerste instantie vaak huiver wekt. "Deze pleister met een gat in het midden wordt op de gesloten lippen geplakt, zodat het kind toch door de mond kan ademen. Bij verkoudheid of misselijkheid moet je de pleister niet gebruiken. Net als andere hulpmiddelen pas je overigens ook deze alleen toe als het kind het wil.''

Voor Rick zijn de hulpmiddelen niet meer nodig. Halverwege de cursus is zijn vader erg te spreken over de vorderingen van zijn zoon. "We hebben net een evaluatie achter de rug. Hij zuigt veel minder, zijn klanken worden beter en hij slikt makkelijker. We zijn erg tevreden.''

Verschijningsdatum: 28-04-2004
Bron: Algemeen Dagblad

Tandarts van der Oord denkt dat het spenen niet zo slecht is voor het gebit als het duimen.

In veel gezinnen heerst een strak regime: een speen mag alleen in bed en niet overdag. Maar daar wordt met grote regelmaat van afgeweken omdat een kind overdag ook wel eens troost zoekt. Een beetje tegenslag en het jengelt om de speen.

Ouders hebben een hekel aan 'dat ding'. "Ik krijg er wat van. Het is zo'n maf gezicht."

Op het Forum van Ouders Online vraagt een moeder wat je nu het beste kunt doen:

Langzaam ontwennen, of rigoureuze onthouding'.

De meeste ouders kiezen ervoor de speen van het ene moment op het andere af te schaffen. Weg is weg. Opvallend is dat Sinterklaas daar een grote rol bij speelt. Zelfs in maart. Alexandra: "Sinterklaas kwam voor één keer speciaal naar Nederland om speentjes op te halen. In ruil daarvoor kregen ze een klein cadeautje in hun laarsje." Het werkte. Spenen worden weggegeven, ingeruild, weggegooid of begraven, maar ook 'vergeten' op plekken waar je niet meer naar toe terug kunt.


Je kunt ook het kind zelf verantwoordelijkheid geven, zoals Saskia deed. "Toen mijn zoontje drie werd, hebben we samen twee spenen gekocht. Zijn laatste. Een dag later spoelde hij er per ongeluk een door de wc. Toen had hij er dus nog maar eentje. We hebben veel herhaald dat hij daar dus goed op moest letten. Een maand later was de tweede kwijt. Het hele gezin heeft hard meegezocht, maar helaas. Na drie uur viel hij toch in slaap. Vijf dagen later vond hij de speen zelf terug, maar toen hoefde het al niet meer. Hij was daar zelf ook trots op."


Soms smeert een radeloze ouder een smerig smakend goedje op de speen. Er is Byte-X in de handel, een soort nagellak tegen nagelbijten. Kan ook gebruikt worden voor kinderen en werkt ook op spenen.
Waarom doen ouders eigenlijk al die moeite? Alleen omdat het er raar uitziet? Nee, omdat ze denken dat het slecht is. De tanden gaan ervan naar voren staan, net als bij duimen.


Spenen is niet zo slecht is voor het gebit als het duimen, denkt tandarts Wijbrand van der Oord. "Bij kinderen die duimen zie je eigenlijk altijd een verandering in de stand van de kaken ten opzichte van elkaar. Het effect van duimen werkt dan ook door in het volwassen gebit. Bij een speen komt dat minder voor. Je kunt aan het melkgebit wel goed zien als een kind speent, maar het valt eigenlijk allemaal reuze mee, als het kind ermee stopt voor het zesde jaar, als het volwassen gebit verschijnt."


En wat zou het eigenlijk, een beetje vooruitstaande tanden? Van der Oord: "Daar gaat het ook niet alleen om. Toch zonde: als een kind valt, zullen vooruitstaande tanden eerder breken dan rechte tanden.

Tandartsen hanteren als algemene regel:

Een zesjarige moet niets meer in zijn mond, geen speen, geen duim, geen doek".

"Voor die tijd doe ik niet zo moeilijk", zegt Van der Oord. "Een kind van drie is misschien sneller afgekickt van de speen dan een kind van zes, maar je hebt er niets aan als hij dan alsnog gaat duimen. Van een duim kom je niet zo snel af als van een speen."

"Een laatste tip voor ouders die van de speen af willen: knip elke dag een stukje van de speen af totdat er niets meer overblijft".


Bron : Trouw
Verschijningsdatum: 17-03-99

Grotere kans op oorontsteking door fopspeen

Intensief gebruik van een fopspeen kan bij kinderen oorontsteking veroorzaken. Dit blijkt uit een Finse studie, waarvan de resultaten deze week zijn gepubliceerd in het maandblad van de Amerikaanse Academy of Pediatrics.

Het gaat om spenen die worden gebruikt door kinderen, die ouder zijn dan zes maanden. Het zuigen zou de druk in het oor beïnvloeden, waardoor het schoonmaken ervan wordt bemoeilijkt.

De wetenschappers hebben 400 baby's onderzocht. De kinderen die niet voortdurend een speen gebruiken, hebben 30 procent minder kans op een oorontsteking dan kinderen die gewend zijn lange tijd op een speen te zuigen.

Oorontsteking is een veel voorkomende infectie bij kinderen. Artsen schrijven vaak antibiotica voor om de ontsteking te behandelen.

Bron : Algemeen Dagblad
Verschijningsdatum: 10 september 2000.